Aloe vera, sıkça karşımıza çıkan, kaktüs benzeri görünümüyle dikkat çeken ve binlerce yıldır farklı amaçlarla kullanılan bir bitkidir. Doğal içeriği ve geniş kullanım alanlarıyla birçok saç ve cilt bakım ürününde kendine yer bulmuştur (1).
Bu yazımızda aloe veranın ne olduğunu, faydalarını, nasıl kullanıldığını ve cilt ile saç üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ele alıyoruz. Ayrıca aloe vera hakkında merak edilen tüm soruları yanıtlıyoruz.
Aloe vera, sıcak ve kuru iklimlerde yetişen kaktüs benzeri bir bitkidir. Aloe, ilaç yapımında kullanılan iki madde olan jel ve lateksi üretmektedir. Aloe vera jeli, aloe bitki yaprağının iç kısmında bulunan açık, jöle benzeri bir maddedir. Aloe lateksi ise, bitkinin zarının hemen altında yer alan ve sarı renkte olan maddedir. Bazı aloe vera ürünleri ezilmiş bütün yapraktan yapılmaktadır. Bu nedenle bu ürünler hem jel hem de lateksi bir arada bulundururlar (2).
Aloe bitkisinin 300'den fazla türü vardır. Aloe barbadensis (aloe vera), bu türler arasında en iyi bilinen ve sağlık ve güzellik alanında kullanılan türdür. Afrika, Asya, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nin güney ve batı bölgelerinde kuru, tropikal iklimlerde doğal olarak yetişmektedir (3).
Sindirim: Aloe lateks, aloe veraya laksatif özelliklerini veren ve kabızlığı hafifletmeye yardımcı olabilecek bir antrakinon olan aloin içermektedir. (4)
Sivilce gibi cilt rahatsızlıkları: Aloe kremleri, cilt üzerinde pozitif bir etkiye sahip olabilir. Kaşıntı ve iltihaplanmayı yatıştırmaya yardımcı olduğu gösterilmiştir (1).
Yaralar: Aloe jeli yaralarda yanık etkisinin kesilmesine yardımcı olabilir. Ancak açık yaraya sürülmemelidir (5).
Mide ekşimesi: Araştırmacılar, aloe veranın mide ekşimesi ve kusma dahil gastroözofageal reflü hastalığının (GERD) birkaç semptomunu azaltılmasına yardımcı olabileceğini gözlemlemiştir. (6)
Diş plağı: Aloe vera gargaralarının ağız içindeki plakları azaltmaya yardımcı olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. (7)
Son olarak bir başka çalışma, domateslerin dışına uygulanan aloe vera jelinin olgunlaşmayı geciktirerek gıdanın kalite ve tazeliğini korumaya yardımcı olduğunu ve gıda üzerinde bazı bakterilerin gelişmesini engellediğini bulmuştur. (8)
Aloe vera cilde faydaları ile ön plana çıkan bir bitki olduğu için dolayısıyla, güzellik ve kozmetik dünyasında yaygın olarak kullanılan bir bileşendir. Nemlendiricilerden toniklere, şampuanlara ve bakım kremlerine kadar birçok ürünün içerisinde bulunması mümkündür. (9)
Aloe vera, cildi nemlendirmesi ve temiz tutması özellikleriyle bilinmektedir. Aynı zamanda cilt ve yaşam fonksiyonları için önemli olan A vitamini, C vitamini ve E vitamini bakımından oldukça zengindir. Buna ek olarak, sekiz temel amino asit içerisinden yedisini içermektedir ve anti-inflamatuar özellikleriyle de bilinmektedir. (10)
Bu vitaminlerin tümünü içeren multivitamin ürünlerini buradan satın alabilirsiniz!
Son olarak, aloe vera içeren saç bakım ürünlerin de bulunması mümkündür. Bazı güzellik uzmanları, yaprakların içinde bulunan jeli doğrudan saçlara uygular ve aloe verayı bir saç kremi olarak kullanırlar.
Aloe vera, saç derisinin nemlenmesine katkı sağlayabilir.
Kuru saçların daha canlı görünmesi için doğal bir destek sunabilir.
İçeriğindeki amino asitler ve vitaminlerle saç tellerinin güçlenmesine yardımcı olabilir.
Doğrudan uygulandığında saç üzerinde yumuşatıcı bir etki bırakabilir (11,12).
Aloe vera hem cilt üzerine lokal uygulamalarla hem de ağız yoluyla takviye şeklinde çeşitli amaçlarla kullanılabilir.
Kabızlık için: Akşamları 100-200 mg aloe veya 50 mg aloe özü alınabilir. Ayrıca, günlük olarak bir kapsül dozla başlanarak ve gerektiğinde günde üç kapsüle kadar artan bir aloe içeren 500 miligramlık takviye kullanılabilir (13).
Kilo kaybı için: 8 hafta boyunca günde iki kez 147 mg aloe içeren spesifik bir aloe jel ürünü zayıflamak amacıyla kullanılabilir (14).
Sivilce için: Sabah ve akşam yüz temizlendikten sonra, %50 oranında aloe özü içeren bir jel cilde uygulanabilir.
Hafif Yanıklar için: 6 hafta boyunca günde iki kez yanık olan bölgeye, aloe vera ve zeytinyağı kremi sürülebilir. Ayrıca, yara sargısını değiştirdikten sonra günde iki kez ya da yanık iyileşene kadar her üç günde bir aloe vera krem kullanılabilir (16).
Uçuk için: %0,5 oranında aloe özü içeren bir krem, 5 ardışık gün için günde üç kez veya 2 haftalık bir süre boyunca günde iki defa uygulanabilir (17).
Aloe vera genellikle güvenli kabul edilse de bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara veya cilt tahrişine neden olabilir. İlk kez kullanmadan önce küçük bir cilt bölgesinde test edilmesi önerilir. Ağız yoluyla alınacak aloe vera takviyeleri ya da lokal uygulanacak aloe vera jelleri için bir sağlık uzmanına danışılması önemlidir, çünkü bu ürünler herkese uygun olmayabilir.
Aloe vera, en az 6.000 yıldır iyileştirici özellikleriyle bilinmektedir. İlk zamanlarda bitki, “ölümsüzlük bitkisi” olarak bilinmiş ve cenaze hediyesi olarak Mısır firavunlarına sunulmuştur. İnsanlar bu bitki hakkındaki bilgilere uzun zamandır sahiptir. Yıllar geçtikçe insanlar “yanık bitkisi”, “çölün zambağı” ve “filin safrası” olarak bilinen aloe verayı, saç dökülmesi, hemoroid ve sindirim sorunları için geleneksel yöntemler ile kullanmıştır. (10)
Bu günlerde ise aloe veranın arkasında büyük bir sanayi yer almaktadır. Bitkinin özsuyu nemlendirici, sabun, tıraş kremi ve güneş losyonları gibi kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde kullanılmaktadır.
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Aloe veranın cinsel gücü artırdığına ve cinsel performansını iyileştirdiğine dair klinik olarak kanıtlanmış bir çalışma yoktur. Bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Aloe vera genelde cilt bakım rutinlerinde haftada ortalama iki kez kullanılır. Ancak aloe vera'nın doğru sıklıkta kullanımının etkilerine dair çalışmalar kullanım amaçlarına bağlı değişiklik göstermektedir (19).
İki yapraktan sıyırarak çıkardığınız aloe vera jelini blender’a koyun. Üzerine 2 - 3 kaşık salatalık suyu ve bir kaşık bal ilave edip iyice karıştırın. Homojen kıvama getirdiğiniz aloe vera maskesini haftada iki kez 10 - 15 dk uyguladıktan sonra cildinizi yıkayıp kurulayın. İlk kez kullanmadan önce küçük bir cilt bölgesinde test edilmesi önerilir.
Araştırmalar, aloe veranın ciltte oluşan akne, sivilce ve benzeri cilt problemlerine iyi gelebileceğini göstermektedir. Aloe vera özlü cilt kremi ya da maskeleri düzenli olarak uygulandığında hem cilt problemlerinin önüne geçmek hem de bunların ciltte yol açtığı lekeleri gidermek mümkündür (20).
Aloe vera jeli genelde güvenli olarak kabul edilir; ancak hassas ciltlerde alerjik reaksiyonlara veya tahrişe neden olabilir. İlk kez kullanmadan önce küçük bir cilt bölgesinde test edilmesi önerilir (21).
Aloe vera, anti-inflamatuar özellikleri sayesinde kaşıntıyı hafifletebilir; ancak altta yatan nedenin belirlenmesi için bir dermatologla görüşmek faydalı olacaktır (22).
Aloe vera genellikle 10-15 dakika ciltte bırakılıp yıkanabilir; ancak cilt tipine göre bu süre değişebilir. Uzun süreli kullanımlar hassasiyet yaratabileceğinden dikkatli olunmalıdır (23).
Aloe vera küçük yanıklar ve tahriş olmuş cilt bölgelerinde kullanılabilir; ancak açık yaralarda enfeksiyon riskine karşı dikkatli olunmalıdır (24).
Bazı araştırmalar aloe vera içeriğinin anti-inflamatuar özellikler taşıyabileceğini göstermiştir; ancak kireçlenme (osteoartrit) tedavisindeki etkinliği için daha fazla bilimsel kanıt gereklidir (25).
Ece İrim
Sporcu Beslenmesi Uzmanı & Pilates Eğitmeni