Yüksek kan şekeri ya da diğer adıyla hiperglisemi, zaman içerisinde diyabetli kişilerde büyük sağlık sorunlarına neden olabilir. Normalden daha fazla karbonhidrat tüketmek ve normalden daha az aktif olmak gibi çeşitli faktörler hiperglisemiye neden olabilir (1). Kan şekeri belirtilerinin birçok kişi tarafından hissedilmemesi nedeniyle, düzenli kan şekeri testi diyabet hastaları için oldukça önemlidir.
Kan şekeri yüksekliğinin kısa süreli belirtilerinden bazıları şunlardır:
Yukarıda listelenen semptomlar birkaç gün veya birkaç hafta sürebilir. Problem ne kadar uzun süre tedavi edilmezse, sorun o kadar ciddi hale gelebilir. Genel olarak, yemeklerden sonra 180 mg/ L'den fazla veya yemeklerden önce 130 mg/dL'den fazla olan kan şekeri seviyelerinin yüksek olduğu kabul edilir (2).
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı faktörler hiperglisemiye sebep olabilir (3):
Yüksek kan şekeri (hiperglisemi) için çeşitli tedavi yöntemleri bulunmaktadır (4):
Diyabeti yönetmenin önemli bir kısmı, kan şekeri seviyesini sık sık kontrol etmektir. Kan şekeri seviyelerinin hedef aralığından ne zaman saptığını bilmek, daha önemli sorunlar ortaya çıkmadan önce kan şekerinin tekrar kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Egzersiz yapmak, kan şekeri seviyesini düşürmenin ve olması gereken seviyede tutmanın en iyi ve en etkili yollarından biridir. Uzun süredir şeker hastalığı bulunan ve insülin tedavisi alan kişilerin, yapılacak olan egzersizlerin sınırlaması ve zamanlaması hakkında doktora danışmaları tavsiye edilir.
Karbonhidrat alımını yönetmek ve daha yüksek kan şekeri seviyelerini önleyebilmek için bir diyetisyen veya beslenme uzmanı ile sağlıklı bir diyet oluşturulabilir.
Doktor tarafından, kişisel sağlık geçmişi ve hiperglisemi ile ilgili deneyimlere dayanılarak tedavi planı yeniden değerlendirilebilir.
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Tedavi edilmeyen ve kronik hiperglisemi ciddi yan etkilere neden olabilir. Bunlardan bazıları aşağıda yer almaktadır (5):
İyi bir diyabet yönetimi ve kan şekeri ölçümünün dikkatli bir şekilde izlenmesi, hem hiperglisemiyi önlemenin hem de kötüleşmeden durdurmanın en etkili yoludur (6).
Kan şekeri seviyeleri düzenli olarak ölçtürülerek doktor tavsiyesi alınabilir.
Ana ve ara öğünlerde ne kadar karbonhidrat tüketildiği takip edilerek, doktor veya diyetisyen tarafından onaylanan miktar aralığında kalmaya çalışılabilir.
Şeker hastalığına sahip bireyler, kan şekeri seviyelerinin belirli derecelere ulaşıp ulaşmadığı veya ne zaman yükselebileceği konusunda bir eylem planı hazırlanabilir. Şeker ilaçları ile diğer ilaçların, öğünlerin miktarına ve zamanlamasına göre tutarlı olarak, reçete edildiği şekilde kullanılması gerekmektedir.
Normal kan şekeri seviyesi, 140 mg/dL (7.8 mmol/L)’den düşük olmalıdır.
Kan şekeri düşerse yorgunluk, soluk ten, düzensiz veya hızlı kalp atışı gibi semptomlar görülebilir.
Çok fazla karbonhidrat tüketmek, hareketsizlik, (eğer kullanılıyorsa) insülin veya diyabet ilaçlarının dozunu azaltmak, hormon seviyesindeki değişiklikler ve stres; kandaki glikoz seviyesinin yükselmesine sebep olabilen etmenlerdir.
Kan şekeri ölçümünün doğru sonuç vermesi için yaklaşık 12 saat aç kalmak gerekebilir.
Not: Herhangi bir sağlık sorununuz var ise gıda takviyelerini kullanmadan önce doktorunuza danışmanızı tavsiye ederiz.
İdil Ediboğlu Koç
Diyetisyen