Maltodekstrin, genellikle mısır, buğday veya pirinçten elde edilen bir karbonhidrattır. Nişasta moleküllerinin daha küçük şeker birimlerine ayrılmasını sağlayan bir süreç olan hidroliz yoluyla üretilir. Böylece maltodekstrin tozu olarak bilinen madde oluşur. Maltodekstrin, gıda endüstrisinde çeşitli ürünlerin dokusunu, kıvamını ve raf ömrünü iyileştirmek adına yaygın olarak kullanılır (1).
Bu yazıda, maltodekstrinin ne olduğunu, ne işe yaradığını, hangi ürünlerde bulunduğunu ve kullanımıyla ilgili diğer bilgileri detaylı olarak açıklayacağız.
Maltodekstrin tozu gıda katkı maddesi olarak yaygın bir şekilde kullanılan ve suda kolayca çözünebilen bir maddedir. Nişastanın kontrollü bir şekilde ısıtılması ve enzimatik işlemlerle hidrolize edilmesi yoluyla üretilir (2).
Maltodekstrin faydaları, bazı gıdaların dokusunu ve kıvamını geliştirme yeteneğiyle birlikte gelir. Genellikle içecekler ve atıştırmalıklarda ürünlerin hacmini ve kararlılığını artırmak için kullanılır. Ayrıca maltodekstrin, sporcuların egzersiz sırasında veya sonrasında hızlı bir şekilde enerji yenilenmesi için kullanışlı olan ve hızlı emilim imkanı sunan bir karbonhidrat kaynağı sağlar (2, 3). Bu nedenle bazı karbonhidrat içeren sporcu takviyeleri içerisinde de yer alır.
Maltodekstrin içeren gıdalar arasında atıştırmalıklar, hamur işleri, konserve çorbalar ve toz içecek karışımları yer alır. Ayrıca enerji içeceklerinde, spor içeceklerinde ve hazır yulaf ezmesinde de sıkça rastlanır. Bu tür yiyeceklerde maltodekstrin, dokuyu, kıvamı ve ağızda bıraktığı hissi iyileştirmek adına kullanılır (4).
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Maltodekstrin, gıda güvenliği otoriteleri tarafından genellikle güvenli olarak kabul edilse de aşırı miktarlarda tüketildiğinde sindirim rahatsızlıklarına yol açabilir veya kan şekeri seviyesini etkileyebilir. Özellikle hassas mideye sahip bireylerde şişkinlik, gaz veya ishal gibi belirtiler görülebilir. Yüksek glisemik indekse sahip olduğu için maltodekstrin, kan şekerini de yükseltebilir ki bu da diyabetli bireyler için endişe kaynağı olabilir (5).
Maltodekstrin kullanımı, uygulama amacına bağlı olarak değişir. Gıda hazırlığında, soslar, çorbalar ve salata sosları gibi ürünlerde yoğunlaştırıcı olarak kullanılabilir. Ayrıca içeceklerde, dokuyu ayarlamak veya tatlandırıcı olarak kullanılabilir, kalori eklemeden de tatlılık sağlar (2).
Fitness endüstrisinde maltodekstrin, genellikle egzersiz sonrası enerji seviyelerini desteklemek amacıyla sporcu takviyelerinde veya antrenman sonrası içeceklerde tercih edilir. Hızla sindirilebilen bir karbonhidrat olduğu için fiziksel aktivite sonrası kullanımı yaygındır (6).
Genellikle sporcular tarafından antrenman sırasında veya sonrasında tercih edilen maltodekstrin, hızlı karbonhidrat desteği almak adına kullanılır. Hızlı enerjiye ihtiyaç duyulan durumlarda veya öğün yerine geçen ürünlerde hacim artırıcı bir bileşen olarak da yer alabilir. Uzun süreli fiziksel aktivitelerde kullanımı yaygındır (7).
Maltodekstrin doğrudan zayıflamaya katkı sağlamaz, ancak ölçülü şekilde tüketildiğinde kilo yönetimi stratejilerinin bir parçası olabilir. Hızla sindirilebilen bir karbonhidrat kaynağı olduğundan, küçük miktarlarda tüketildiğinde hızla enerji sağlayabilir ve bu da egzersizde veya gün içinde enerji ihtiyacını destekleyebilir. Ancak aşırı tüketildiğinde, yüksek kalori içeriği nedeniyle kilo kaybı için önerilmez. Kilo yönetimindeki rolünü tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır (6).
Aşırı maltodekstrin tüketimi, özellikle şekerli veya yağlı gıdalarda bulunduğunda kilo almaya katkıda bulunabilir. Çünkü maltodekstrin, karbonhidrat olduğu için kalori sağlar ve büyük miktarlarda tüketildiğinde günlük kalori alımını artırabilir. Ancak, kilo alma üzerindeki etkileri genel diyete ve yaşam tarzı seçimlerine bağlıdır (6).
Maltodekstrin, sporcular tarafından hızlı bir enerji kaynağı olarak sıklıkla tercih edilen bir karbonhidrattır. Egzersiz öncesinde, sırasında veya sonrasında kas glikojen depolarını hızla yenileyebilir. Özellikle uzun süreli dayanıklılık gerektiren sporlarda, vücudun ihtiyaç duyduğu enerjiye hızlı erişim sunabilir (6,7).
İlginizi Çekebilir: Karbonhidrat Tozu Nedir, Nasıl Kullanılır?